Mở bảng từ khóa của một website, bạn sẽ thấy hàng trăm dòng trộn lẫn nhau. Từ ngắn, từ dài, từ có tên hãng, từ chỉ hỏi cách làm. Nếu coi tất cả như nhau, bạn sẽ viết sai bài cho sai người.
Cách gọn nhất là phân loại theo bốn góc nhìn. Mỗi góc trả lời một câu hỏi khác nhau. Đọc xong, bạn sẽ biết từ nào đáng làm trước và từ nào nên để sau.
Phân loại theo độ dài của cụm từ
Đây là cách chia phổ biến nhất. Nhìn vào số chữ trong cụm, bạn chia được ba nhóm.
Từ khóa ngắn
Thường chỉ một hoặc hai chữ, ví dụ “giày” hay “bán giày”. Lượng tìm kiếm lớn, nhưng người gõ chưa rõ mình cần gì. Cạnh tranh cũng rất nặng. Website mới gần như không thể đua ở nhóm này.
Từ khóa trung bình
Dài hơn một chút và bắt đầu có hướng cụ thể, như “giày chạy bộ nữ”. Người tìm đã biết nhóm sản phẩm họ cần. Đây là tầng hay được dùng cho trang danh mục và các bài tổng hợp.
Từ khóa dài
Còn gọi là long tail keyword, tức cụm từ rất cụ thể mà ít người gõ. Giả sử có người gõ “giày chạy bộ nữ cho bàn chân bè”. Câu này ít lượt tìm, nhưng ý đồ cực rõ. Đối thủ cũng thưa hơn nhiều.
Với site còn non, từ khóa dài là chỗ dễ lấy thứ hạng đầu tiên. Cộng dồn nhiều cụm dài lại, lượng truy cập thường vượt cả một từ ngắn khó nhằn.
Phân loại theo ý định tìm kiếm
Góc nhìn này quan trọng hơn độ dài. Cùng một chủ đề, hai người gõ hai câu khác nhau vì họ muốn hai việc khác nhau. Công cụ tìm kiếm cũng chia kết quả theo đúng ý đó.
- Thông tin. Người đọc muốn hiểu hoặc học. Các cụm hay gặp là “cách”, “là gì”, “hướng dẫn”, “vì sao”.
- Điều hướng. Người đọc muốn vào một trang cụ thể, thường bằng cách gõ tên trang hoặc tên công cụ.
- Thương mại. Người đọc đang cân nhắc và so sánh. Họ gõ “đánh giá”, “so sánh”, “loại nào tốt”.
- Giao dịch. Người đọc sẵn sàng mua hoặc đăng ký. Các cụm như “mua”, “giá”, “đặt hàng” thuộc nhóm này.
Sai ý định là lỗi tốn công nhất. Bạn viết một trang bán hàng cho từ khóa kiểu “cách chọn giày”, và người đọc rời đi ngay. Họ cần lời khuyên, không cần nút mua.
Khớp loại trang với ý định trước, rồi mới tính chuyện độ khó. Từ khóa thông tin hợp với bài blog. Từ khóa giao dịch hợp với trang sản phẩm hoặc trang dịch vụ.
Phân loại theo thương hiệu
Có hai nhóm. Nhóm đầu là từ khóa có tên thương hiệu, như tên cửa hàng hay tên sản phẩm của bạn. Nhóm sau là từ khóa không có tên thương hiệu, tức người tìm chưa biết bạn là ai.
Nhóm có tên thương hiệu cho thấy mức nhận biết. Người gõ những cụm này vốn đã quen bạn, nên tỷ lệ chuyển đổi thường cao. Nhóm không có tên thương hiệu cho thấy khả năng kéo người lạ về. Một site khỏe cần cả hai.
Đừng lẫn lộn hai nhóm khi đọc báo cáo. Lượt truy cập tăng nhờ tên thương hiệu không có nghĩa nội dung của bạn đang thắng. Hãy tách riêng để thấy bức tranh thật.
Phân loại theo vai trò trong bài
Khi viết một trang, bạn không chỉ có một từ khóa. Bạn có một nhóm, mỗi từ giữ một vai khác nhau.
Từ khóa chính
Mỗi trang chỉ nên có một từ khóa chính. Nó phản ánh chủ đề cốt lõi và xuất hiện ở tiêu đề, đoạn mở và vài tiêu đề phụ. Hai trang cùng nhắm một từ chính sẽ tranh nhau vị trí.
Từ khóa phụ
Là những biến thể gần nghĩa với từ chính. Bài dùng chúng để phủ rộng các cách người ta diễn đạt cùng một nhu cầu. Một trang tốt thường xếp hạng được cho cả chục cụm như vậy.
Từ khóa liên quan về ngữ nghĩa
Đây là những từ không giống từ chính nhưng hay đi kèm khi bàn về chủ đề. Viết về giày chạy bộ mà không nhắc đến đế, form chân hay quãng đường thì bài trông thiếu hụt. Công cụ tìm kiếm đọc các từ này để hiểu bạn có nắm chủ đề hay không.
Đừng nhồi chúng vào bài cho đủ. Chúng sẽ tự xuất hiện nếu bạn thật sự giải thích đầy đủ.
Một vài loại đặc biệt cần biết
- Từ khóa địa phương. Có kèm tên quận, thành phố hoặc cụm “gần đây”. Hợp với cửa hàng và dịch vụ có địa chỉ cụ thể.
- Từ khóa theo mùa. Lượng tìm tăng mạnh vào một thời điểm trong năm rồi hạ xuống. Cần làm bài trước mùa, vì trang mới cần thời gian để lên.
- Từ khóa dạng câu hỏi. Bắt đầu bằng “làm sao”, “có nên”, “bao lâu”. Đây là nguồn tốt cho đoạn trả lời ngắn và phần hỏi đáp trong bài.
Cách chọn loại từ khóa cho từng trang
Bạn không cần dùng hết mọi loại ở mọi nơi. Hãy đi theo trình tự sau.
- Xác định trang này phục vụ ý định nào. Đọc thông tin, so sánh hay mua.
- Chọn một từ khóa chính khớp ý định đó, ưu tiên cụm trung bình hoặc dài nếu site còn mới.
- Gom thêm từ khóa phụ và từ liên quan bằng cách xem các kết quả đang đứng đầu cho cụm ấy.
- Kiểm tra trang khác trong site đã nhắm cùng từ chưa. Nếu rồi, gộp hoặc đổi hướng.
Bước ba đáng làm kỹ. Hãy tự gõ cụm vào công cụ tìm kiếm và nhìn xem kết quả là bài blog, trang bán hàng hay trang so sánh. Loại trang đang chiếm đầu bảng cho bạn biết ý định thật của cụm đó.
Những nhầm lẫn thường gặp
Lỗi đầu tiên là chỉ chạy theo lượng tìm kiếm cao. Con số lớn hấp dẫn, nhưng đi kèm cạnh tranh lớn và ý định mơ hồ.
Lỗi thứ hai là dùng một loại từ khóa cho mọi trang. Site chỉ toàn bài thông tin thì có khách đọc mà không có khách mua. Site chỉ toàn trang bán hàng thì thiếu cửa ngõ cho người mới.
Lỗi thứ ba là bỏ qua từ khóa thương hiệu. Bạn nên chắc chắn rằng ai gõ tên mình cũng thấy đúng trang của mình ở đầu kết quả.
Hãy lập một bảng đơn giản. Cột đầu ghi từ khóa, cột hai ghi loại theo độ dài, cột ba ghi ý định, cột bốn ghi trang sẽ nhắm tới. Nhìn vào bảng, chỗ trống và chỗ trùng lộ ra ngay.