Bạn sửa được tiêu đề của một bài viết ngay trong buổi sáng. Nhưng bạn không thể tự quyết việc người khác có nhắc đến website của bạn hay không. Đó là đường chia giữa onpage và offpage. Một bên nằm trong tay bạn. Bên kia thì không.
Ranh giới nằm ở chỗ bạn có quyền sửa hay không
Onpage là những gì bạn làm được ngay trên website của mình. Nội dung, tiêu đề, cấu trúc, tốc độ tải, cách các trang nối với nhau. Mở trang quản trị ra là chỉnh được. Không cần xin ai.
Offpage là phần còn lại. Đó là những tín hiệu nằm bên ngoài website nhưng vẫn ảnh hưởng đến cách Google đánh giá site của bạn. Phổ biến nhất là backlink, tức link từ website khác trỏ về bạn. Ngoài ra còn có việc thương hiệu được nhắc tên và thông tin doanh nghiệp xuất hiện ở nơi khác. Quyền kiểm soát ở đây có hạn.
Vì sao Google cần đọc cả hai
Onpage nói với Google rằng trang của bạn bàn về chủ đề nào. Nhưng tự nói về mình thì ai cũng làm được. Ai cũng tự khen được. Offpage là phần người khác nói thay bạn. Google cân nhắc cả hai, giống như đọc hồ sơ ứng viên rồi gọi điện cho người giới thiệu.
Onpage gồm những việc nào
Hãy nghĩ onpage như dọn nhà trước khi mời khách. Google ghé vào, đọc từng trang, rồi quyết định trang nào đáng hiện cho từ khóa nào. Các việc chính gồm có:
- Viết nội dung trả lời đúng câu hỏi người tìm đang có
- Đặt từ khóa chính vào tiêu đề, thẻ tiêu đề chính, đoạn mở đầu và vài heading
- Viết meta title và meta description khớp với ý định tìm kiếm
- Chia heading rõ ràng để người đọc lướt được
- Đặt internal link, tức link giữa các trang trong cùng site, với anchor mô tả đúng trang đích
- Thêm alt cho ảnh và nén ảnh cho nhẹ
- Giữ tốc độ tải ổn và giao diện dùng được trên điện thoại
Danh sách nghe dài, nhưng logic chỉ có một. Giúp Google hiểu trang nói gì và giúp người đọc ở lại. Đơn giản vậy thôi.
Offpage gồm những việc nào
Offpage xoay quanh một câu hỏi. Người ngoài có tin website này không? Google không thể phỏng vấn ai, nên nó đọc các dấu hiệu bên ngoài để đánh giá.
- Backlink từ các website uy tín và cùng chủ đề
- Thương hiệu được nhắc tên, kể cả khi không kèm link
- Guest post trên site của đối tác hoặc báo chuyên ngành
- Hồ sơ Google Business Profile và thông tin doanh nghiệp nhất quán ở mọi nơi
- Sự hiện diện trên mạng xã hội và diễn đàn nơi khách hàng hay đặt câu hỏi
Chất lượng thắng số lượng. Một link từ trang đúng chủ đề, do người thật đọc, đáng giá hơn nhiều link rải ở những site chẳng ai ghé.
Hai nhóm khác nhau ở tốc độ và rủi ro
Onpage thì nhanh vì tự làm. Sửa xong hôm nay, Google có thể đọc lại trang ở những lần ghé sau. Nhưng nó cũng dễ bị bắt chước, vì đối thủ cũng mở được trang quản trị của họ.
Offpage thì chậm và tốn công hơn. Bạn phải thuyết phục người khác. Đổi lại, nó khó sao chép. Một mạng lưới link và lượt nhắc tên tốt không dựng được trong một đêm.
Rủi ro cũng khác. Sửa onpage sai thì sửa lại được. Offpage làm ẩu, nhất là mua link hàng loạt, có thể để lại dấu vết khó gỡ. Vì vậy offpage cần làm chậm và chọn lọc. Cẩn thận ở đây không thừa.
Nên làm cái nào trước
Làm onpage trước. Lý do rất thực tế. Không ai muốn trỏ link về một trang tải chậm, nội dung mỏng và tiêu đề lộn xộn. Bạn mất công xin link mà trang đích không giữ nổi khách thì phí.
Sau đó chạy song song. Onpage giữ đều tay, offpage làm dần theo từng quý. Với website mới, thứ tự này tiết kiệm nhiều công. Với website đã có nội dung ổn, hãy dồn sức sang offpage vì chỗ nghẽn thường nằm ở đó.
Cách xem site đang yếu bên nào
Mở Google Search Console, vào báo cáo hiệu suất và tìm những trang có nhiều lượt hiển thị nhưng ít lượt bấm. Thường đó là dấu hiệu tiêu đề và mô tả chưa đủ hấp dẫn, tức vấn đề onpage. Trang nào nội dung tốt, hiển thị đều mà vẫn đứng sau đối thủ cùng chủ đề thì nhiều khả năng đang thiếu tín hiệu từ bên ngoài. Không cần công cụ đắt tiền. Chỉ cần đọc dữ liệu thay vì đoán.
Một ví dụ giả định
Giả sử bạn có một trang hướng dẫn chọn máy lọc nước. Tiêu đề mơ hồ, ảnh nặng, không có link nội bộ nào trỏ tới. Việc đầu tiên là viết lại tiêu đề, nén ảnh, rồi nối trang này từ các bài liên quan. Đó là onpage.
Khi trang đã ổn, bạn mới nhờ một blog chuyên đồ gia dụng nhắc đến bản hướng dẫn đó. Đó là offpage. Ví dụ này chỉ để minh họa, không phải số liệu thật. Thứ tự mới là điều cần nhớ.
Những nhầm lẫn hay gặp
- Nghĩ offpage chỉ là mua link. Mua link hàng loạt đi ngược chính sách spam của Google
- Nghĩ onpage làm một lần là xong. Nhu cầu người tìm đổi liên tục nên nội dung cần xem lại định kỳ
- Nhồi từ khóa vào mọi chỗ. Bài khó đọc mà Google cũng chẳng hiểu thêm
- Bỏ qua lượt nhắc tên thương hiệu vì không có link đi kèm
Onpage cho Google lý do để hiểu bạn. Offpage cho Google lý do để tin bạn. Thiếu một vế thì vế kia khó phát huy.