Một website nhìn đẹp, tải mượt trên máy bạn vẫn có thể vô hình với Google. Lỗi nằm ở chỗ người dùng không thấy được. Muốn biết site đang ở đâu, bạn cần kiểm tra theo thứ tự từ dưới lên: Google có vào được không, trang có chạy ổn không, rồi mới tới nội dung.
Bài này đi qua từng lớp. Chỉ cần công cụ miễn phí của Google và một trình duyệt.
Google có thấy website của bạn không
Đây là câu hỏi đầu tiên. Trang chưa được Google lưu thì mọi thứ phía sau đều vô nghĩa.
Cách nhanh nhất là gõ site: rồi tên miền của bạn vào ô tìm kiếm. Kết quả hiện ra là những trang Google đã lưu. Không hiện gì thì site chưa được lập chỉ mục. Hiện thiếu nhiều trang quan trọng thì có trang đang bị chặn hoặc bị bỏ qua.
Cách chính xác hơn là dùng Google Search Console, công cụ miễn phí của Google cho chủ website. Bạn xác minh quyền sở hữu, rồi mở báo cáo lập chỉ mục trang. Báo cáo chia trang thành hai nhóm: đã lập chỉ mục và chưa lập chỉ mục. Với nhóm chưa, mỗi trang đi kèm một lý do.
Đọc kỹ lý do trang bị loại, đừng chỉ nhìn tổng số trang. Có lý do vô hại, như trang đã chuyển hướng. Có lý do nghiêm trọng, như trang bị gắn thẻ chặn lập chỉ mục do quên gỡ sau khi dựng site.
Tệp robots và sitemap
Hai tệp này là tấm biển chỉ đường cho bot của Google.
Tệp robots cho bot biết khu vực nào được vào, khu vực nào không. Một dòng chặn sai có thể khoá cả website. Lỗi này hay gặp khi site vừa chuyển từ bản thử sang bản chính, vì bản thử thường được chặn hoàn toàn để tránh bị lưu nhầm.
Sitemap là danh sách các trang bạn muốn Google biết. Hãy kiểm tra ba điều:
- Sitemap đã được gửi trong Search Console chưa.
- Trong sitemap có trang đã xoá hoặc trang chuyển hướng không.
- Trang quan trọng có nằm trong đó không.
Sitemap sạch nghĩa là chỉ chứa trang thật sự muốn lên Google.
Tốc độ và trải nghiệm trên điện thoại
Phần lớn người đọc vào site bằng điện thoại. Google cũng đánh giá site chủ yếu từ bản dành cho di động.
Hãy mở PageSpeed Insights, dán địa chỉ một trang vào và chạy. Công cụ trả về điểm cùng danh sách việc cần sửa. Nó cũng hiện số liệu Core Web Vitals, nhóm chỉ số đo tốc độ hiện nội dung chính, độ phản hồi khi bấm và mức độ giật bố cục khi trang đang tải.
Đừng đuổi theo điểm số tròn đẹp. Hãy sửa những mục công cụ đánh dấu là ảnh hưởng nhiều nhất. Thường đó là ảnh quá nặng, script chặn việc hiển thị hoặc font tải chậm.
Sau đó cầm điện thoại thật lên. Mở site, cuộn, bấm nút, điền thử biểu mẫu. Chữ có quá nhỏ không? Nút có sát nhau không? Menu có mở được không? Công cụ đo không thay được bước này.
HTTPS và các lỗi trang
Site phải chạy trên HTTPS. Trình duyệt hiện cảnh báo không an toàn là người đọc rời đi ngay. Hãy kiểm tra chứng chỉ còn hạn, và bản không có chữ S tự chuyển sang bản có chữ S.
Tiếp theo là lỗi trang. Mở báo cáo trong Search Console và tìm ba nhóm:
- Trang báo không tìm thấy, thường do xoá bài hoặc đổi địa chỉ mà không chuyển hướng.
- Trang lỗi máy chủ, cho thấy host có vấn đề.
- Chuỗi chuyển hướng, khi trang A đi qua B rồi mới tới C.
Chuỗi chuyển hướng làm bot mất công và làm chậm người dùng. Cho A chuyển thẳng tới C.
Trang xoá mà vẫn có bài khác trỏ tới là một lỗi nữa. Người đọc bấm vào và gặp ngõ cụt.
Kiểm tra từng trang quan trọng
Chọn các trang mang lại giá trị: trang chủ, trang dịch vụ hoặc sản phẩm, vài bài blog chính. Với mỗi trang, kiểm tra các điểm sau.
- Title chứa từ khoá chính, đọc lên tự nhiên, không bị cắt cụt trên kết quả tìm kiếm.
- Meta description viết cho người đọc, nói rõ trang giải quyết việc gì.
- Tiêu đề chính của trang chỉ xuất hiện một lần, và các tiêu đề phụ chia ý có logic.
- Ảnh có mô tả thay thế rõ nghĩa và không nặng quá mức cần thiết.
- Internal link trỏ tới các trang liên quan, với anchor mô tả đúng trang đích.
Có một lỗi âm thầm: nhiều trang dùng chung một title. Google khó phân biệt các trang, bạn cũng tự cạnh tranh với chính mình. Hãy lọc ra và sửa.
Nội dung có đáng được xếp hạng không
Lớp này khó đo bằng công cụ nhất. Bạn phải đọc.
Mở từng trang và tự hỏi: nếu mình là người gõ từ khoá này, đọc xong có việc để làm tiếp không? Trang chuẩn kỹ thuật mà nội dung rỗng vẫn không lên được.
Một vài dấu hiệu cần xử lý:
- Nhiều trang nói gần như cùng một ý, chỉ khác vài chữ.
- Trang quá mỏng, vài dòng mà không trả lời được câu hỏi nào.
- Nội dung không khớp ý định tìm kiếm. Người tìm cách làm mà trang lại bán hàng.
- Thông tin cũ, giá cũ, hướng dẫn cho giao diện đã đổi.
Với trang trùng ý, gộp lại thành một trang mạnh hơn. Với trang mỏng, viết thêm hoặc bỏ. Với trang lạc ý định, viết lại theo đúng điều người tìm cần.
Ghi lại và sửa theo thứ tự
Kiểm tra xong, đừng sửa ngẫu hứng. Lập một bảng gồm ba cột: lỗi, trang bị ảnh hưởng, mức độ nghiêm trọng.
Thứ tự sửa nên đi từ nặng đến nhẹ:
- Lỗi khiến Google không vào hoặc không lưu được trang.
- Lỗi làm hỏng trải nghiệm, như trang chậm hoặc vỡ giao diện trên điện thoại.
- Lỗi từng trang như title trùng, thiếu mô tả.
- Cải thiện nội dung.
Việc kiểm tra không làm một lần là xong. Hãy chạy lại sau mỗi lần đổi giao diện, chuyển host, đổi cấu trúc địa chỉ hoặc cài thêm plugin lớn. Những thay đổi này hay vô tình phá thứ vốn đang chạy tốt.
Giữ bảng cũ để so sánh. Lần sau bạn sẽ thấy ngay lỗi nào đã hết và lỗi nào mới xuất hiện.